NO to tlenek azotu czyli o tym co skutecznie pompuje mięśnie

Skończyłeś trening, ale nie czujesz tej wewnętrznej satysfakcji… Coś jest nie tak, czegoś zabrakło. Wchodzisz do szatni i słyszysz rozmowę kolegów: „To był naprawdę dobry trening, czuję, że moje mięśnie zaraz eksplodują!” Spoglądasz na rozmówców z zazdrością, widzisz ich pełne, zaczerwienione mięśnie, uwypuklone żyły… Jak oni to robią?

Czemu Tobie nigdy to się nie udaje? Zalety efektu pompy mięśniowej w treningu są doceniane od dawna. Już na początku rozwoju kulturystyki, jej ojciec – Joe Weider – w zbiorze swoich zasad treningowych wymienił zasadę „pompowania krwi do mięśni”. Wiedziano już wówczas, że dzięki odpowiedniej logice treningowej jesteśmy w stanie doprowadzić mięśnie do stanu przekrwienia, którego wyłączną korzyścią nie jest tylko efekt wizualny (pełne mięśnie), ale i możliwość zwiększenia zaangażowania mięśniowego, a co za tym idzie – przyrost masy i siły mięśniowej. Oczywiście, do dziś trening to podstawa w dążeniu do tego celu, jednak możesz sobie pomóc uzyskać maksymalny efekt „pompy mięśniowej”, stosując odpowiednie suplementy.




Leki na serce, a efekt „pompy mięśniowej”


Wiele lat temu okazało się, że powszechnie znany lek – nitrogliceryna (lek nasercowy stosowany m.in. w chorobie niedokrwiennej serca), działa w wyniku nasilenia produkcji związku – tlenku azotu (NO), który zwiększa światło naczyń krwionośnych (ich przekrój – średnicę), powodując, że przepływa przez nie większy strumień krwi, zapewniając jej szybki dopływ do niedokrwionego serca. Wówczas zauważono, na jak wiele parametrów funkcjonowania układu sercowo-krążeniowego, i nie tylko, wpływa tajemniczy tlenek azotu NO:

• zapobiega chorobie wieńcowej, która jest wywołana niedostatecznym napływem natlenionej krwi do serca
• zapobiega agregacji płytek krwi (sklejaniu się), która bardzo często jest przyczyną zawałów 
• pełni rolę neuroprzekaźnika w układzie nerwowym 
• wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego.

Zaczęto wnikliwie analizować ten związek. Obecnie pozyskaną wiedzę wykorzystuje branża odżywek sportowych w celu optymalizacji wysiłku. Zastanawiano się, co jest punktem wyjścia w produkcji NO. Okazało się, że NO jest produkowany z aminokwasu - argininy, zgodnie z reakcją: Arginina>Cytrulina+NO. Arginina należy do aminokwasów zasadowych, względnie niezbędnych, co oznacza, że organizm wykazuje zwiększone na nie zapotrzebowanie tylko w ściśle określonych okresach życia: wzrostu, u człowieka dorosłego w czasie choroby i tuż po niej, a także, rekonwalescencji, stanach wyczerpania, zmęczenia. Dotychczas argininę znaliśmy głównie jako aminokwas biorący udział w cyklu mocznikowym, który zapewnia prawidłowe funkcjonowanie wątroby (działa odtruwająco i regenerująco na miąższ wątroby) oraz jako jeden z czynników zwiększających syntezę hormonu wzrostu (GH). Teraz jednak poznajmy również jego inną rolę, jako głównego sprawcę „pompy mięśniowej”. Wyżej przedstawiona reakcja, w której dochodzi do powstania NO, zachodzi pod wpływem specjalnego enzymu – syntazy tlenku azotu (NOS). Enzym ten występuje w kilku formach, a miejsce ich produkcji wskazuje na główne obszary oddziaływania NO w organizmie człowieka. Wymieńmy najważniejsze z nich:

• odmiana neuronalna – produkowana przez komórki nerwowe – w tym przypadku NO pełni funkcję neuroprzekaźnika
• odmiana śródbłonowa – produkowana w śródbłonku naczyń krwionośnych – reguluje przepływ krwi – ta odmiana NOS sprawiła, że z zainteresowaniem zaczęli się przyglądać NO producenci suplementów sportowych. NO w śródbłonku odpowiada za działanie rozluźniające na mięśniówkę naczyń krwionośnych, powodujące zwiększenie ich średnicy, a co za tym idzie – ilości krwi, jaka w nich płynie 
• odmiana indukowalna – produkowana przez komórki układu odpornościowego – powstaje w odpowiedzi na stan zapalny, działając przeciwbakteryjnie

Jakie korzyści ze zwiększonej produkcji NO może czerpać osoba trenująca?


Jeżeli do mięśni napływa większy strumień odżywionej krwi, który dostarcza nowe zasoby energii, to jesteśmy w stanie wykonać większą pracę treningową. Im większy jej wymiar wykonamy, tym więcej bodźców do rozwoju mięśni dostarczymy – to proste! Ten sam strumień krwi optymalizuje również dopływ składników energetycznych i antykatabolicznych w porze potreningowej, zapewniając pełną regenerację i poprawę wyników treningowych.




Boostery NO


Wiedząc, jakie jest działanie NO, postanowiono go wykorzystać do optymalizacji warunków treningowych.
Boostery NO to grupa suplementów odpowiadająca za podniesienie produkcji NO – czynnika naturalnie produkowanego przez nasz organizm. Oczywiście, w celu wywołania pompy mięśniowej nie będziemy dostarczać samego NO, gdyż jest to związek niezwykle krótkotrwały (jedynie od kilku do kilkunastu sekund od wyprodukowania go przez komórki śródbłonka), który – zanim pokonałby nasz przełyk – stałby się nieaktywny.




Boostery NO dostarczają głównego substratu do jego produkcji, czyli argininy.


Oczywiście, nie bez znaczenia jest postać tego aminokwasu, wpływająca na efektywność działania suplementu. Standardowa postać aminokwasu w formie L-Argininy może, niestety, charakteryzować się bardzo małą stabilnością, zwłaszcza w kwaśnym środowisku ustrojowym. Najlepiej przyswajalna będzie postać tego aminokwasu związana z alfa- ketoglutaranem – AKG. Najpierw zobaczmy jednak, jak powstaje ta substancja – AKG. Jedną z reakcji, jakiej podlegają aminokwasy, jest deaminacja, czyli proces odłączania grup aminowych. W jej wyniku powstaje ketokwas (łańcuch węglowy aminokwasu) i grupa aminowa. AKG jest jednym z takich ketokwasów, powstającym w wyniku deaminacji kwasu glutaminowego. Głównym jego atutem, z powodu którego zresztą jest on łączony z wieloma suplementami, jest zdolność obniżania kwaśnego odczynu środowiska. To właśnie nieodpowiednie pH (kwaśne) środowiska ustrojowego ponosi główną winę za dezaktywowanie wielu suplementów. Wysokiej jakości suplementy są wzbogacane o czynniki buforujące (obniżające kwaśny odczyn), które będą tworzyć najodpowiedniejsze środowisko (w skali odczynu pH) dla funkcjonowania ich aktywnych składników. Wśród nich naczelną rolę odgrywa właśnie AKG, który odpowiada za wysoką stabilność związków, którym towarzyszy (w tym wypadku argininy) oraz ich dużą biodostępność. Kwaśne środowisko ustrojowe nie jest niczym dobrym, gdyż nie tylko obniża znacznie przyswajalność suplementów, ale także stanowi najlepszy grunt, na którym swą działalność mogą szerzyć enzymy kataboliczne. Tak, mowa tu o tych małych „szkodnikach”, które m.in. w porze potreningowej próbują dobrać się do naszych mięśni. Wybierając produkt pompujący, nie kieruj się tylko porównaniem ilości zawartej w nich argininy, ale postacią, w jakiej występuje.




Ważny składnik boosterów NO – cytrulina

Dobrej klasy produkty, mające zapewniać długotrwałe uczucie „pompy mięśniowej”, które nie ogranicza się tylko do pory treningowej, zawierają w swym składzie inny, ważny w syntezie NO, aminokwas – cytrulinę (patrz reakcja wyżej). Okazuje się bowiem, że większość komórek ciała posiada zdolność uzyskiwania argininy z cytruliny. Jej obecność będzie więc czynnikiem przedłużającym trwanie „pompy mięśniowej”, która przynosi wiele korzyści nie tylko w czasie treningowym, ale i po zakończeniu wysiłku, pozwalając na szybszą i pełniejszą regenerację. Sam aminokwas, podobnie jak arginina, może się okazać mało dostępny dla organizmu. Większą stabilnością charakteryzuje się jabłczan cytruliny. Związanie tego aminokwasu z kwasem jabłkowym nie tylko czyni go bardziej trwałym, ale i podnosi na wyższy poziom przemiany energetyczne na poziomie komórkowym (kwas ten jest substratem w cyklu kwasu cytrynowego – etap tlenowych przemian energetycznych). Argininę, w wysoce przyswajalnej postaci, jako AAKG wraz z cytruliną, połączoną z wysokoenergetycznym kwasem jabłkowym, znajdziesz w takich produktach fi rmy Trec Nutrition jak: AAKG Mega Hardcore, Nitrobolon czy Nitrobolon Energizer.

Co daje Ci pompa mięśniowa w czasie treningu?

• Szybki transport składników odżywczych do mięśni
• Sprawne odbudowywanie zasobów energii (resynteza ATP, działanie kreatyny) 
• Maksymalizuje zaopatrzenie mięśni w tlen Szybkie i sprawne usuwanie produktów beztlenowych przemian energetycznych – w tym m.in. kwasu mlekowego (toksyczny związek, odpowiedzialny za wystąpienie zmęczenia). Długotrwałe ich zaleganie w znacznym stopniu ogranicza kontynuowanie treningu na jak najwyższym poziomie
• Wizualny efekt „napompowanych” mięśni – czynnik mobilizujący, zachęcający do kontynuowania treningu, stawiania sobie coraz wyższych wymagań treningowych.

• Zmniejsza katabolizm, przyspieszając napływ węglowodanów i aminokwasów do mięśni (odnowa wyczerpanych zasobów glikogenu, dostarczenie głównych aminokwasów antykatabolicznych – BCAA, glutaminy)
• Zapewnia błyskawiczną dostawę węglowodanów i czynników antykatabolicznych –zwiększa wartość nadkompensacji powysiłkowej (w wyniku tego procesu w mięśniach jest gromadzona większa ilość glikogenu w porównaniu z jego wartościami sprzed treningu, rozerwane na treningu włókna mięśniowe stają się silniejsze i grubsze), która odpowiada za pojawienie się postępów treningowych, jest wyrazem rosnącej adaptacji organizmu do treningu 
• Stanowi ważne ogniwo ochrony przed wolnymi rodnikami, których nasilona produkcja ma miejsce w czasie intensywnego treningu.

• Optymalizacja transportu kreatyny do mięśni. Im kreatyna szybciej dotrze do mięśni, tym mniejsze jej straty nastąpią „po drodze” (gdy kreatyna przekształci się w kreatyninę staje się nieużyteczna)
• Zapewnienie większej produkcji kreatyny w organizmie. Kreatyna jest substancją syntetyzowaną endogennie, w – niestety – dość znikomych ilościach – około 1 g dziennie. W tej reakcji niezbędnym substratem jest arginina
• Czynniki pompujące, dostarczając tlen i składniki odżywcze do mięśni, pozwalają na rozwinięcie większej siły, co podnosi efektywność suplementacji kreatyną
• Powstaje środowisko optymalne dla działania kreatyny. Jak pisałam wcześniej, kwaśne środowisko dezaktywuje wiele suplementów. Szczególnie zabójczo działa ono na kreatynę. Rolę buforów będzie spełniać zarówno wspomniany wcześniej AKG, jak i sama arginina – najbardziej zasadowy aminokwas, dawca odkwaszającej cząsteczki guanidyny. Zapewnią one maksymalną efektywność działania kreatyny, opóźniając czas jej konwersji do nieaktywnej kreatyniny.

• wzrost wydolności i energii podczas treningu
• znaczny przyrost siły 
• całkowicie nową i niepowtarzalną jakość treningu (zwiększa się obwód mięśni, co powoduje że są przygotowane do generowania większej mocy)
• szybszą i pełniejszą regenerację po ciężkim treningu 
• większą przyswajalność składników pokarmowych oraz innych suplementów.